Hoe boer Marten uit Baaium iets van vroeger terugbracht op zijn land en daardoor meer vogels krijgt
In dit artikel:
Wanneer een groep bestuurders, onderzoekers en journalisten met boer Marten de Jong over zijn land rijdt, valt meteen op wat het terugbrengen van oude greppels en het inzaaien van kruidenrijk grasland doet: kleine glinsterende geultjes water en een bont palet aan groen tonen een ander boerenlandschap. De Jong telt dit seizoen achttien broedpaartjes op dat perceel – niet alleen grutto’s maar diverse weidevogels – en ziet het herstel van greppelpatronen als reden voor die toename.
De ingrepen hebben meerdere doelen. Voor weidevogels bieden greppels en kruidenrijke begroeiing meer schuilplek en voedsel: meer water betekent meer insecten voor kuikens, waardoor hun overlevingskansen stijgen. Tegelijk verbetert het waterbeheer: greppelland droogt in natte tijden beter af en houdt bij droogte vocht vast. Predatie door vos of roofvogels blijft een risico, maar de verwachting is dat structurele landschapsaanpassingen de kans op voortplantingssucces vergroten.
Deze pilots maken deel uit van maatregelen die Landschapsbeheer Friesland met partners uitvoerde binnen de Regio Deal Natuurinclusieve Landbouw voor het Friese kleiweidegebied (het grensgebied van de gemeenten Waadhoeke, Súdwest-Fryslân en Leeuwarden). De deal richtte zich op het versterken van biodiversiteit, bodemkwaliteit en leefbaarheid; concrete voorstellen waren onder meer het herstellen van greppels, kruidenrijk grasland inzaaien en natuurvriendelijke oevers aanleggen. Omdat het programma officieel vorig jaar afliep, is er een extra jaar genomen om resultaten en aanbevelingen verder uit te werken.
Onderzoekers en projectleiders pleiten ervoor niet terug te keren naar een nostalgisch beeld van vroeger, maar slimme traditionele elementen te combineren met moderne inzichten. Het rapport, getiteld “Mei it ferline foarút op klaai”, vat die visie samen: benut wat in het verleden werkte om hedendaagse problemen aan te pakken. Tegelijk wijzen onderzoekers op beperkte vooruitgang in biodiversiteit; betalingen via het ANLb hebben stabiliserend gewerkt, maar er is meer nodig om herstel door te zetten.
De uitkomsten en adviezen vormen bouwstenen voor toekomstig beleid, bijvoorbeeld het Fries Programma Landelijk Gebied (FPLG). Hoewel het landelijke NPLG twee jaar geleden werd afgekapt door het kabinet, hopen betrokkenen dat provinciale beleidsmakers de aanbevelingen oppakken. Landschapsbeheer Friesland overhandigt het rapport en zet in op vervolgacties om deze natuurinclusieve maatregelen op grotere schaal door te voeren.